قبل از اینکه به مفهوم اعتبار مالیاتی بپردازیم بهتر است در خصوص ارزش افزوده صحبت کنیم. مالیات بر ارزش افزوده نوعی مالیات غیر مستقیم بوده که همه ما برای یک بار هم که شده آن را پرداخت نموده ایم.
مالیات بر ارزش افزوده بر روی کالاها درج شده است و خریدار به همراه قیمت اصلی کالا مشمول پرداخت است. اما باید دید که مالیات بر ارزش افزوده چه تعریفی دارد؟
مالیات بر ارزش افزوده به تفاوت بین ارزش کالا در زمان تولید و ارزش آن هنگام عرضه تاکید دارد و مصرف کننده کالا باید آن را پرداخت کند. این ما به التفاوت از مشتریان و خریداران اخذ خواهد گردید.
آشنایی با مفهوم دقیق اعتبار مالیاتی
اعتبار مالیاتی ارزش افزوده نوعی امتیاز که دولت به شرکت ها خواهد داد. البته باید اشاره کنیم که برخی نهاد ها و مشاغل از این امتیاز برخوردار خواهند شد. تشخیص آن با سازمان امور مالیاتی است.
بر اساس این امتیاز تعلق گرفته، عوارض و مالیات هایی که تاکنون مودی برای فعالیت های اقتصادی خود پرداخته نموده است به عنوان امتیاز و اعتبار ذخیره خواهد شد. و در هنگام پرداخت مالیات بر ارزش افزوده، با توجه به امتیازی که به مودی تعلق گرفته است، از میزان پرداخت مالیات بر ارزش افزوده درصدی کاسته خواهد شد و به این رویه اعتبار مالیاتی گفته می شود.
حالا سوال پیش می آید که هدف از ایجاد اعتبار مالیاتی چیست؟ در حقیقت برای تشویق افراد جهت پرداخت به موقع مالیات ها کاربرد دارد.
البته لازم است اشاره کنیم که اعتبار مالیاتی دارای شرایط خاصی بوده که صرفا در صورت احراز آن، مودی می تواند امتیاز خود را مورد استفاده قرار دهد.
اگر مجموع اعتبار مالیاتی مودی بیشتر از مالیات بر ارزش افزوده او باشد، سازمان امور مالیاتی کشور ما به التفاوت را به دوره های بعدی انتقال خواهد داد.
ممکن است مودی مبلغ مازاد را از سازمان تقاضا کند و در این شرایط سازمان باید ظرف مدت ۱ ماه این مبلغ را استرداد دهد. در صورت عدم انجام تقاضای مودیان، باید به شخص مودی خسارتی را پرداخت نمایید.
شرایط پذیرش اعتبار مالیاتی ارزش افزوده
اگر مودیان قصد داشته باشند از اعتبار مالیاتی استفاده نمایند، باید شرایطی را پذیرا باشند.
زمانی که این شرایط در شما احراز نگردد شرایط استفاده از اعتبار مالیاتی را نخواهید داشت. این شرایط عبارتند از:
ثبت نام در سامانه ارزش افزوده
اولین گام ثبت نام در سامانه ارزش افزوده است. به عبارت دیگر شما باید مودی ارزش افزوده شناخته شوید.
بعد از ثبت نام، شما باید از شرکت ها و کسب و کارهایی خرید کنید که در این سامانه ثبت نام نموده اند.
اگر شما از شرکت ها و کسب و کارهای ثبت نام شده در سامانه خرید نکنید، امتیاز اعتبار مالیاتی حتی در صورت پرداخت به موقع مالیات و عوارض به شما تعلق نخواهد گرفت.
ارسال صورت های مالی مورد تایید اداره امور مالیاتیباشد
فروشنده حتما باید به خریدار فاکتوری مطابق با ضوابط تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی کشور، ارائه نماید.
در فاکتور باید اطلاعات کامل خریدار و فروشنده ذکر گردد و شماره سریال، تاریخ، نام شرکت از موارد ملزومه به شمار می رود.
مشخصات خریدار و فروشنده و قیمت کالا یا خدمت باید دقیقا ثبت شده باشد
چرا باید این موارد حتما در رسید قید شده باشد؟ برای جلوگیری از هرگونه تقلب و شفاف سازی تراکنش ها جهت اعطای امتیاز اعتبار مالیاتی.
سازمان باید بداند که خریدار از کدام مرجع چه اجناس یا خدماتی را خریداری نموده است. قیمت واقعی و غیر واقعی و تغییرات قیمت نیز مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
کالا و خدمات خریداری شده نباید معاف از ارزش افزوده باشند
برخی کالاها و خدمات معاف از مالیات بر ارزش افزوده هستند. مثل: فرش دستبافت، بیمه عمر و زندگی و یا برخی داروهای صعب العلاج و یا روزنامه.
پس خریداران و فروشندگانی که در سامانه ثبت نام می نمایند نباید محصولی را ارائه و یا خریداری نمایند که معاف از قانون ارزش افزوده است. در این صورت اعتبار مالیاتی به مودیان تعلق نخواهد گرفت.
شرط برخورداری از اعتبار مالیاتی خریداری محصول یا خدماتی است که مالیات بر ارزش افزوده به آن تعلق گیرد.
مبلغ ارزش افزوده کالاها برای هر کالا یا خدمت، در همان ردیف محاسبه و ثبت شود
مبلغی که به عنوان مالیات بر ارزش افزوده در فاکتورهای مورد تایید اداره امور مالیاتی مورد محاسبه قرار گرفته و نمایش داده می شود، باید برای هر کالا به صورت جداگانه حساب شده و در همان ردیف ثبت گردد. در شرایطی غیر از موارد ذکر شده، مالیات پرداخت شده به عنوان اعتبار مالیاتی لحاظ نخواهد شد.
ثبت حسابداری جداگانه مالیات ارزش افزوده در سرفصل حسابداری
در آخرین مرحله جهت دریافت امتیاز اعتبار مالیاتی، باید مالیات بر ارزش افزوده به صورت جداگانه ثبت حسابداری شود.
زیرا با استفاده از این روش می توان به راحتی گزارشی را تهیه و تنظیم نمود.
اما در صورتی که اینکار انجام نشود، بدان معناست که مودی مالیات بر ارزش افزوده را به عنوان اعتبار مالیاتی محاسبه ننموده و کارشناس امور مالیاتی و یا ممیز مالیاتی نیز آن را در نظر نخواهد گرفت.
سوالات متداول
در صورتی که فاکتور خرید به نام مودی نباشد چه اتفاقی رخ خواهد داد؟
در این شرایط اعتبار مالیاتی به فرد مودی تعلق نخواهد گرفت. سازمان امور مالیاتی در این شرایط قانونی تعیین گرده است که کلیه خرید و فروش ها و رسیدهای خرید حتما باید به نام فرد مودی باشد. فقط در همین شرایط است که امتیاز اعتبار مالیاتی قابل دریافت است.
در فاکتور خرید و فروش کالا علاوه بر موارد ذکر شده در متن بالا چه موارد دیگری باید لحاظ گردد؟
شناسه ملی خریدار و فروشنده، شماره اقتصادی، شماره ثبت، آدرس و کد پستی می بایست لحاظ گردد. صدور فاکتور تقلبی با اطلاعات غیر واقعی از مصادیق فرار مالیاتی بوده و به راحتی قابل احراز می باشد.
سامانه اعتبار مالیاتی چیست؟
سامانه اعتبار مالیاتی در حقیقت همان سامانه مودیان بوده که خدمات مرتبط با اعتبار مالیاتی در آن قابل انجام است. مودیان با وارد کردن نام کاربری و کلمه عبور می توانند وارد پنل کاربری خود شوند و خدماتی همچون ارسال اظهارنامه مالیات بر عملکرد، ارزش افزوده و فرآیندهای مرتبط با اعتبار مالیاتی را در آن به شفاف ترین شکل ممکن انجام دهند.